वंशावली Labs

काफ्ले थर

Kaphle / Kafle · Bahun (Khas Brahmin)

ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

परिचय

काफ्ले थरको इतिहास

काफ्ले थरको वंशपरम्परा प्राचीन शाण्डिल्य गोत्रसँग जोडिएको मानिन्छ। शाण्डिल्य गोत्रका ब्राह्मणहरू प्राचीन समयमा कन्नौज क्षेत्रमा बसोबास गर्दै आएको र मध्यकालमा कन्नौजमा भएको आक्रमणपछि आफ्नो धर्म तथा संस्कृति जोगाउँदै महाकाली पार गरी नेपालको भूभागमा प्रवेश गरेको वंशपरम्परामा उल्लेख छ।

नेपाल प्रवेशपछि शाण्डिल्य गोत्री ब्राह्मणहरू तत्कालीन सिंजा राज्य हुँदै बझाङ क्षेत्रमा पुगेको मानिन्छ। त्यहाँ काफलका वनजंगल भएको डाँडामा बसोबास गरी खेतीपाती गर्दै उनीहरूले आफ्नो बस्ती विस्तार गरे। यही काफलको डाँडासँग जोडिएको बसोबासका कारण कालान्तरमा उनीहरूलाई “काफल डाँडाका” भनेर चिनिन थालेको र यही सम्बोधन क्रमशः परिवर्तन हुँदै “काफ्ले” थरको विकास भएको मानिन्छ।

बझाङ क्षेत्रमा काफलसेरी, शाण्डिल कोट र शाण्डेली त्रिवेणी जस्ता स्थाननामहरू पनि यस वंशको प्राचीन बसोबाससँग जोडिएको परम्परा पाइन्छ।

समयक्रममा बझाङबाट काफ्ले परिवारहरू जुम्ला, दैलेख, काठमाडौं हुँदै नेपालका विभिन्न भूभागमा फैलिँदै गए। आज काफ्ले थरका परिवारहरू नेपालको पूर्वदेखि पश्चिमसम्म विभिन्न स्थानमा बसोबास गर्दै आएका छन्।

काफ्ले थरमा साजी र बासी परम्परा

काफ्ले वंशपरम्परामा “साजी काफ्ले” र “बासी काफ्ले” भन्ने विभाजनको आफ्नै रोचक इतिहास रहेको उल्लेख पाइन्छ।

वंशावलीअनुसार धर्मपानी र शुल्पानी नामका दुई काफ्ले दाजुभाइका गोठमा एक साँझ बाच्छा जन्मिएको थियो। त्यस अवसरमा आमाको पहिलो दूधबाट तयार गरिएको बिग्यौती दाजुभाइको घरमा बनाइएको मानिन्छ। धर्मपानीले त्यही साँझ ताजा बिग्यौती सेवन गरे भने शुल्पानीले भोलिपल्ट बिहान खाने गरी राखेको वंशपरम्परामा उल्लेख छ।

यसै घटनासँग जोडेर धर्मपानीका सन्तानलाई “साजी काफ्ले” र शुल्पानीका सन्तानलाई “बासी काफ्ले” भनिन थालेको मानिन्छ।

सामान्य देखिने यही पारिवारिक घटनाको स्मृति पुस्तौँसम्म कायम रहँदै काफ्ले वंशभित्र साजी र बासी भन्ने पहिचानको रूपमा स्थापित भएको वंशपरम्परा पाइन्छ।

काफ्ले थरको इतिहास

यो थरको उत्पत्ति, बसाइँसराइ र वंशको कथा वंशावली पत्रिकामा पढ्नुहोस्।

लेख पढ्नुहोस् →

Bahun (Khas Brahmin) समुदायका अन्य थर

सबै १२५ →

आफ्नो समाजको वंशावली डिजिटल बनाउनुहोस्

समाज दर्ता गर्नुहोस् - हाम्रो टोलीले पुरानो चोपडादेखि एपसम्म सघाउनेछ।

समाज दर्ता गर्नुहोस्